Gwiazdka nieaktywnaGwiazdka nieaktywnaGwiazdka nieaktywnaGwiazdka nieaktywnaGwiazdka nieaktywna
 
Nauka z perspektywy historii jest procesem stopniowo podlegającym instytucjonalizacji, posiadającym autonomiczne mechanizmy określające zakres i kierunek zmian. Tak rozumiana „nauka” jest z reguły częścią filozofii.
Nauka zdefiniowana przez filozofię jest przede wszystkim rezultatem działalności uczonych. Jednak nauka – wiedza o rzeczywistości – jest także logiczną strukturą, składającą się z rozmaitych teorii, powiązaną z logiczną teorią języka.
Filozofia wraz z logiką zajmują się badaniem twierdzeń naukowych. Logika składa się z dwóch zasadniczych działów: logika formalna (logiczna teoria języka), metodologia nauk (logiczna teoria nauki- centralnym zadaniem jest systematyczna racjonalizacja naukowych czynności badawczych).
Metodolodzy przez racjonalizację danej czynności rozumieją świadome podejmowanie czynności – tzn. taką sytuację, kiedy czynność poznawcza jest wynikiem:
a) dążności poznającego podmiotu do realizacji nie dowolnego – lecz z góry założonego celu,
b) wiedzy tegoż podmiotu o tym, że podejmuje odnośną czynność, uzyska on realizację postawionego sobie celu.
Metodologia traktuje naukę jako proces dochodzenia do wiedzy (pewnej), czyli jako zespół środków umożliwiających kontrolę i uzasadnianie pewnych przekonań.
Wiedza – jako wytwór pracy uczonych to pewien uznawany przez przedstawicieli danej dyscypliny naukowej zespół przeświadczeń i sądów o tym, jak jest, jak się rzeczy mają i dlaczego tak się one mają, oraz wyrażających te sądy twierdzeń czy całych systemów takich twierdzeń stanowiących bądź opisy poszczególnych fragmentów rzeczywistości, bądź teorie wyjaśniające zjawiska z danej dziedziny.
metodologia jest nauką:
1) o właściwym stawianiu, formułowaniu, uzasadnianiu i kontroli zdań orzekających o rzeczywistości (proponowanych na twierdzenia danej nauki),
2) o właściwych sposobach poznawania rzeczywistości. Upraszczając nieco sprawę – w praktyce mamy do czynienie z:
a) ogólną metodologią nauk- analiza metod stosowanych w nauce
b) metodologiami szczegółowymi poszczególnych dyscyplin naukowych-analiza metod stosowanych przez poszczególne dyscypliny na danym etapie rozwoju historycznego.
Metoda- to tyle co określony, powtarzalny i wyuczony sposób – schemat lub wzór postępowania, świadomie skierowany na realizację pewnego celu poprzez dobór środków odpowiednich do realizacji tego celu.
Metody badawcze to tyle co procedury specyficzne dla danej dyscypliny naukowej (psychologii, socjologii, pedagogiki, chemii czy fizyki), jakimi posługują się przedstawiciele określonej nauki prowadząc prace badawcze.